Hev-nivîskar: Dr. Nesrîn Berwarî, Peymangeha Kroc ji bo Aştiyê, Zanîngeha San Diego 2023

Jinên aştîxwaz di xebatên xwe yên rojane de bi awayekî neçarî rûbirûyî metirsî û bêewlekariyê dibin. Hevbeşên navneteweyî di piştgirîkirina ewlehî û parastina wan de xwedî roleke girîng in. Têgihiştina rolên jinên aştîxwaz û cureyên metirsiyên ku ew pê re rûbirû dibin, gava yekem e ji bo mîsogerkirina bersiveke guncaw. Divê hevbeşên navneteweyî ji destpêka hevbeşiyê ve cihêrengiya rolên jinan û faktorên pirreng ên ku bandorê li metirsiyan dikin, li ber çavan bigirin.


Rapora “Avakirina Ewlekariya Giştgir: Serederîkirina bi Metirsiyên Ewlekariyê yên Jinên Aştîxwaz bi Riya Hevbeşiyan” balê dikişîne ser ku hevbeşên navneteweyî yên dixwazin bi jinan re bixebitin, divê qada karê aştîxwaziyê nas bikin ku pir caran bi karên mirovî û geşepêdanê re li hev dikeve. Têgihiştina hûrgulî û berfirehiya xebata jinan ji bo destnîşankirina metirsiyan û dabînkirina parastina qanûnî, siyasî û darayî ya bibandor girîng e. Bi riya lêkolînên dozan (case studies), rapor kêşe û derfetan rasterast ji rastiya jiyana jinên aştîxwaz û pisporên warê Jin, Aştî û Ewlekariyê derdixe pêş.

Ev gotar balê dikişîne ser avakirina sektorekî xurt li ser bingeha nêzîkbûneke yekbûyî ji bo geşepêdaneke giştgir a civakî, aborî û jîngehparêzî ya sektora av û paqijiyê li parêzgeha Duhokê.

Gotar balê dikişîne ser kêşeyên dabînkirina daxwaza zêde ya avê, bandora kêmaviyê, guherînên senaryoyên jeopolîtîk, polîtîkaya paqijiyê ya Duhokê, û pêdiviya amadebûnê ji bo paşerojeke mîsogerkirî di warê avê de ji bo hemû welatî û niştecihên parêzgeha Duhokê.

Ji bo bidestxistina nêzîkbûneke yekbûyî ji bo birêvebirina çavkaniyên avê û xizmetguzariyên berdewam ên av û paqijiyê li gorî pêdiviyên paşerojê yên sektorê, pêwîstî bi parastina çavkaniyên me yên avê heye; di heman demê de divê dabeşkirina dadperwerane û bikêrhatî ya avê were mîsogerkirin ji bo dabînkirina hemû pêdiviyên geşepêdana civakî û aborî, ligel dabînkirina xizmetguzariyên ewle yên ava qirêj û paqijiyê ji bo rûniştvanên me.

Wekî din, pêdivî bi serdegirtina çarçoveyên saziyî û qanûnî heye ji bo birêkûpêkkirina rêvebirin û îdareya sektorê. Birêvebirin û parastina avê berpirsiyariyeke hevpar e di navbera sektorên cuda yên hikûmetê, şaredarî, karsazî, pîşesazî û kesan de.

Divê niştecih ji mîqdara ava ku bi kar tînin agahdar bin, parastina avê bikin û hurmetê bidin jîngehê. Birêvebirina av û paqijiyê dikare van xalan li xwe bigire: pêşxistina têgihiştineke çêtir ji bo çavkaniyên avê û bikaranîna vê agahiyê ji bo piştgirîkirina geşepêdana aborî ya berdewam; sepandina rêveberiyeke demdirêj a baştirkirî ku bi xebata hevpar a hemû aliyên peywendîdar hatiye amadekirin; û nirxandina derfetên parvekirina zanyariyên zêdetir bi gel re.