چارەسەریێن پاقژکرنێ یێن نە-ناڤەندی بۆ کەمپێن کاتی یێن ئاواره‌یان (IDPs) و پەنابەران و کۆمەڵگەهێن ئاکنجیبوونێ ل پارێزگەها دهۆکێ – لێكۆلینەکا کەیسێ

شه‌رتێن جهێن ئاکنجیبوونێ گەلەک جاران خرابن و کێماسی د دابینکرنا پێدڤیێن سەرەکی دا، وه‌کو ئاڤێ، هەیە. ئەڤ لێكۆلینە ئارمانج دکەت: (i) هەلسەنگاندنا ئاستێ خزمەتگۆزاریێن پاقژکرنێ بۆ ئاواره‌یان و کەمپێن پەنابەران ل پارێزگەها دهۆکێ/کوردستانا ئیراقێ (ii) هەلسەنگاندنا ئەدایێ وێستگەهێن چارەسەرکرنا ئاڤا پیس (WWTPs) و پێشکێشکرنا سیناریۆیێن جودا بۆ باشترکرنا ئاستێ خزمەتگۆزاریێن پاقژکرنێ ل پارێزگەها دهۆکێ (iii) پێشنیارکرنا رێبازێن جودا یێن چارەسەرکرنێ یێن نە-ناڤەندی. بۆ دیارکرنا کاریگەریا وێستگەهێن چارەسەرکرنا ئاڤا پیس، نموونە ژ ئاڤا پیس یا بەرهەم هاتین ل دەڤەرا دەرچوونا 12 پڕۆژەیێن ئاکنجیبوونێ هاتنە کۆمکرن بۆ ئەنجامدانا تێستا COD (پێدڤییا ئۆکسجینێ یا کیمیایی).

دەرئەنجامێن تێستا COD هاتنە دیتن کو ژ ئاستێ رێپێدراوێ 100 ملیگرام/لتر زێدەترن کو ژ ئالیێ ستانداردێ ئیراقی یێ ئاڤا پیس ڤە هاتیە دیارکرن، بتنێ ل پڕۆژەیێن زاخۆیا نوو و باژێرێ ئاڤرۆ نەبن. بلندترین رێژەیێن بەرهەمئینانا ئاڤا پیس یا رەش و یا خول (grey and black wastewater) ل کەمپێن ئاواره‌یان یێن چەمیشکۆ و کەبەرتۆ1 هاتنە دیتن و ب رێزێ ڤە 1013 و 3000 م3/رۆژ بوون. هەردو کۆمەڵگەهێن ئاکنجیبوونێ یێن باژێرێ ئاڤرۆ و باژێرێ وێر هاتنە دیتن کو بلندترین رێژەیێن ئاڤا پیس ل دەڤەرا دەرچوونێ ب رێزێ ڤە ب 5610 و 2484 م3/رۆژ دەر دهاڤێتن. پڕۆژەیێن باژێرێ لیلاف، باژێرێ ژینا نوو، و دابین هاتنە دیتن کو بلندترین رێژەیا بارکرنا ئۆرگانی یا COD ب رێزێ ڤە ب 745، 578، و 332 کیلۆگرام/رۆژ هەیە. ئەڤ لێكۆلینە پێشنیارا سیستەمێن گۆمێن بێهنڤەدانا پاشمایان (Waste Stabilization Pond – WSP) کر بۆ چێکرنێ ل هەردو کەمپا پەنابەران یا دۆمیز1 و کەمپا ئاواره‌یان یا چەمیشکۆ. بۆ کو زێدەتر ب بهێتە ئەنجامدان، پێشنیار کریە کو رێسا بۆ ئاڤا پیس یا هاڤێتی ل دەڤەرا دەرچوونێ بهێنە چاڤدێری کرن و ل سەر بناغەیێ پۆلەکی بهێنە پۆلکرن د شینا ب کارئینانا ژمارەیەکا دەرچوونا تەنها.