پ. د. كریم فرمان / نڤیسەر و ئەکادیمیێ عیراقى و مامۆستایێ یاسا و سیستمێن سیاسی ل زانکۆیا ئەل ئەخەوین ل ئیفران، مەغریب.
بەرهەمێ نوو یێ هەڤالا هێژا پڕۆفیسۆر دکتۆر نسرین برواری، زێدەکرنەکا داهێنەرانە و دۆکۆمێنتکرنەکا جودایە بۆ گەشتا ژنەکا عیراقی یا خودان شیان و سەرکەفتی ب پلەیا نایاب، کو شیایە جهێ خۆ د کاروانێ خەباتا ژنێن عیراقى ب گشتى و ژنا کورد یا وێرەک ب تایبەتى دا دیار بکەت. من د. نسرین برواری بۆ جارا ئێکێ ل کۆمکارا دەولەتێن عەرەبى ل قاهیرە سالا ٢٠٠٥ێ ناسی، د رێورەسمەکێ رێزلێنانێ دا بۆ کاروانێ وێ یێ نیشتیمانى ژ لایێ جەنابێ عەمر و مووسا، ئەمینداری گشتی یێ پێشتر یێ کۆمکارێ، د ناڤ حەفت ژنێن جودا و دیار دا. وەک وەزیرا باژێڕڤانى و کارێن گشتى ل عیراقێ و چالاکڤانەکا مەدەنى ژ هەرێما کوردستانێ، زێدەبارى کو سەرکردەیەکا سیاسی بوو د ناڤ پارتی دیموکراتی کوردستان دا. چ جوداهییەکا جوان بوو کو ژنەکا کورد خەلاتێ ژنا عەرەب یا نایاب وەرگریت، دا کو د روحا وێ یا ناسک دا رەسەنایەتییا ئینتیمایا نیشتيمانى و دڵسۆزییا کوردستانی بۆ هیڤیێن گەلێ خۆ یێ کورد ئاوێتە ببن. ئەز تێبینییەکا وێ یا ب زەردەخەنە و ژیرانە ل بیر دەکەم کو ل بەرامبەر عەمر و مووسا گۆت: “ل بەغدا ب من دبێژن کورد، و ل کوردستانێ ژى ب من دبێژن بەغدایى، ژ بەر کو ئەز ل بەغدا ژ دایک بوویمە و مەزن بوویمە.” نسرین ل سالا ١٩٦٧ێ ل بەغدا ژ دایک بوویە، و بیرهاتنێن وێ گەشتا ژنەکا کورد نیشان ددەن کو ناسنامەیا خۆ د ناڤ شەڕ، ونداكرن و خۆڕاگريێ دا چێدکەت. ژ زارۆکینیا خۆ وەرە، چیرۆکێن دایکا وێ یێن زیندى و میراتێ مالبات وێ یێ سەبر و بەردەوامیێ فێرى وێ کر کو مان و ئاڤاکرنا کەسایەتیێ ژ دەزویێن بیرهاتنان پێکدهێت. وەرزێن ژیانا وێ ل سەر پاشخانا دەهسالێن ئالۆزێن عیراقێ دهێنە پێش: شەڕێ عیراق و ئێرانێ، هەڵمەتا ئەنفالێ، سەربازییا زۆرەملێ یا بابێ وێ، ئەزموونا زیندانیکرنا سیاسی و ئاوارەبوونا مالبات وێ د دەمێ شەڕێ کەنداڤى دا. ئەڤان ئەزموونان درندەییا چەوساندنێ و بێهێزییا پەیوەندیێن خێزانى دیار کر. د ناڤ ڤان هەمییان دا، خواندن بوو رێکا وێ بەر ب پاشەرۆژێ، ل دەستپێکێ ل بەغدا، پاشى ل زانکۆیا هارفارد، کو وەک ژنەکا کورد د جیهانەکا غەریب دا خەبات دکر. دەما نسرین ڤەگەڕیایە کوردستانێ، بوو هێزەکا پالدهەر بۆ گۆهۆڕین و نووکرنێ، پشتەڤانییا خێزانێن ئاوارە کر، دەستپێشخەریێن جڤاکى ئەنجام دان، و بەرەڤانى ژ کێشەیا گەلێ خۆ ل سەر ئاستێ نێڤدەولەتى د رێکا حکومەت و نەتەوەیێن ئێکگرتى و رێکخراوێن نەحکومى دا کر. بیرهاتنێن وێ ل هەمان دەم دا تێڕامانەکا کەسایەتى و بانگەوازەکە بۆ هەڤپشتیێ: رێزلێنانە بۆ خۆڕاگريێ، و هێزا چیرۆکێن گوهۆڕینخواز، و هەوڵێن بێوچان یێن کوردان بەر ب ناسنامە و دانپێدانێ. دکتۆر نسرین برواری پتر ژ سیهـ سالان کار دگەل حکومەتا فیدرال یا عیراقێ، حکومەتا هەرێما کوردستانێ، نەتەوەیێن ئێکگرتى، رێکخراوێن قازانج نەخواز و دەزگەهێن ئەکادیمى کریە. وێ ژیانا خۆ یا پیشەیى تەرخان کریە بۆ چارەسەرکرنا ناکۆکییان و ئاڤاکرنا ئاشتیێ ب رێکا حوکمڕانییا باش، هەولێن هەوارچوونێ، پشتەڤانییا قوربانیێن زەحمەتیێن دەروونى، و خواندنا کو کارتێکرنێ ل کەرتێن جودا یێن عیراقێ دکەت. نەتەوەیێن ئێکگرتى رێز لێ گرت بۆ کارێ وێ دگەل چینێن لاواز. هەروەسا کۆمکارا دەولەتێن عەرەبى ئەو د ناڤ لیستا دەهـ ژنێن نایاب ل جیهانا عەرەبى دا هەلبژارد، و کۆڕبەندێ ئابووریێ جیهانى ئەو وەک سەرکردەکا گەنج یا جیهانى دەستنیشان کر. وێ باوەرنامە د ئەندازیارییا تەلارسازى دا هەیە، زێدەبارى ماستەر د کارگێڕییا گشتى و سیاسەتێن گشتى دا، و دکتۆرا د پلاندانانا جهى (Spatial Planning) دا. ل دەرڤەى کارێ خۆ، ئەو حەز ژ مۆزیک و سروشتى دکەت. وەک شێوەکارەک، کارێن وێ ئیلهامێ ژ نووژەنبوونا بهارێ ل کوردستانێ وەردگرن، کو گولێن گەش و کانیێن رەوان رەنگڤەدانا روحا خۆڕاگرییا هەمیشەیى دکەن.
Source: https://essada.info/138651
